انتقاد شدید مکرون و مرتس از ترامپ در نشست امنیتی مونیخ
نشست امنیتی مونیخ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶) به صحنهای برای ابراز ناخرسانی عمیق رهبران اروپا از سیاستهای واشنگتن و اعلام عزم آنها برای تغییر معادلات قدرت تبدیل شد. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، با ردِ صریحِ انگارههای رایج درباره ضعف و انفعال اروپا، بر ضرورت تبدیل شدن این قاره به «یک قدرت ژئوپلیتیکی تمامعیار» تأکید کرد. همتای آلمانی او، فریدریش مرتس، نیز با لحنی تندتر، از «فروپاشی نظم بینالمللی مبتنی بر قوانین» و به چالش کشیده شدن رهبری آمریکا سخن گفت و خواستار کاهش وابستگی اقتصادی و امنیتی اروپا به ایالات متحده شد. نقطهی کانونی انتقادات، نحوه تعامل دولت ترامپ با متحدان سنتی و بهویژه تلاش برای پیشبرد مذاکرات صلح اوکراین بدون حضور اروپاییها بود؛ جایی که مرتس با صراحت هشدار داد: «اگر ترجیح میدهید میتوانید بدون اروپاییها مذاکره کنید، اما این صلح را پای میز مذاکره نخواهد آورد.» در همین راستا، رهبران دو کشور از آغاز گفتگوها برای ایجاد یک بازدارندگی هستهای اروپایی و تشدید فشار بر اقتصاد روسیه خبر دادند. این مواضع قاطع در حالی اتخاذ شد که وزرا و قانونگذاران ارشد آمریکایی همچون مارکو روبیو و لیندسی گراهام در حاشیه نشست حضور داشتند، اما غیبت هیئتهای بلندپایهتر کنگره، بر عمق شکاف فراآتلانتیکی افزود.
سران فرانسه و آلمان در «نشست امنیتی مونیخ» انتقاد شدیدی را از نحوه سیاست خارجی آمریکا و بیتوجهی آن به اروپا مطرح کردند و خواستار اروپایی قویتر شدند که هم بتواند با آمریکا همکاری کند و هم در مقابله با روسیه، نقش کلیدی داشته باشد.
«امانوئل مکرون»، رئیس جمهور فرانسه، تاکید کرد اروپا همچنان در مرکز ثبات جهانی قرار دارد.
رئیسجمهور مکرون، در سخنرانی خود در نشست امنیتی مونیخ، بر «استواری» اروپا تاکید کرد.
پیشتر، «فریدریش مرتس»، صدراعظم آلمان، از تغییر جهت سریع سیاست خارجی آمریکا با اقدام رئیسجمهور ترامپ انتقاد کرده بود.
رهبران فرانسه و آلمان انتقادهای گستردهای را از نحوه برخورد رئیسجمهور ترامپ با «ائتلاف فراآتلانتیک» مطرح کردند و روز جمعه در بزرگترین نشست امنیتی سالانه در اروپا خواستار اروپایی قویتر شدند که بتواند هم با آمریکا همکاری نماید و هم با روسیه مقابله کند.
در نشست امنیتی مونیخ، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، گفت: «اروپا در حال تسلیح دوباره است، اما اکنون باید فراتر برویم» تا به یک قدرت بزرگ متحد تبدیل شود؛ قدرتی که بتواند نه فقط در حوزه اقتصاد، بلکه در حوزه امنیت نیز متناسب با آن اقدام کند.
او گفت: «در این محیط ژئوپولیتیکی جدید، اروپا باید به یک قدرت ژئوپولیتیکی تبدیل شود. این روند در جریان است، اما باید به آن سرعت بدهیم.»
اگرچه او به طور مشخص نامی از «ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، یا متحدانش نبرد، اما در حالی که به زبان انگلیسی سخن میگفت، بهطور قاطع انتقادهای آنان از اروپا و بیاعتنایی به این قاره را رد کرد.
رهبر فرانسه گفت: «اروپا بهعنوان مفهومی سالخورده، کند و پراکنده که تاریخ، آن را به حاشیه رانده است، بدنام شده»؛ مفهومی که اجازه مهاجرت کنترلنشده میدهد و بیان سیاسی را مهار میکند.
او گفت هیچیک از این موارد، درست نیست و تاکید کرد: «همه باید از ما الگو بگیرند، بهجای آنکه از ما انتقاد کنند یا بخواهند ما را دچار اختلاف کنند.»
اوایل همان روز، «فریدریش مرتس»، صدراعظم آلمان، این نشست را با این پیشنهاد آغاز کرد که اقدام های دولت ترامپ در سال گذشته به این معنا بوده که ادعای رهبری جهانی آمریکا «به چالش کشیده شده و شاید از دست رفته است.»
او گفت: «نظم بینالمللی مبتنی بر حقوق و قواعد در حال حاضر در حال نابودی است.» مرتس افزود: «این نظم، هرچند حتی در دوران اوج خود نیز ناقص بود، دیگر به آن شکل وجود ندارد.»
مانند مکرون، مرتس نیز گفت اروپا باید برای تقویت توان نظامی خود اقدام های بیشتری صورت دهد. رهبر آلمان همچنین گفت: اروپا باید وابستگی اقتصادی خود را به آمریکا کاهش دهد.
او گفت آلمان گفتگوهایی را با فرانسه، بهعنوان یک قدرت هستهای، درباره به وجود آوردن یک بازدارندگی هستهای برای اروپا آغاز کرده است.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، با صراحت بیشتری در مقایسه با مکرون سخن گفت و تاکید کرد ادامه همکاری اروپا با آمریکا ضروری و حیاتی است.
او برای لحظهای از آلمانی به انگلیسی تغییر زبان داد و گفت: «در عصر رقابت قدرتهای بزرگ، حتی آمریکا نیز آنقدر قدرتمند نخواهد بود که به تنهایی عمل کند.»
مرتس بهطور ضمنی ترامپ را به علت «تلاش برای مذاکره درباره صلح بدون مشارکت کشورهای اروپایی که در مسلح کردن اوکراین نقش اساسی داشتهاند»، در تضمین امنیت پس از جنگ آن بهشدت درگیر خواهند بود و بیشترین منافع را در مقابله با تجاوز روسیه دارند، هدف انتقاد قرار داد.
او گفت: «هیچ صلحی بدون اروپاییها وجود ندارد.»
او افزود: «اگر ترجیح میدهید میتوانید بدون اروپاییها مذاکره کنید، اما این صلح را پای میز مذاکره نخواهد آورد.»
بالاترین مقام آمریکایی که قرار است در این نشست سهروزه شرکت کند، «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا، است که قرار است صبح شنبه سخنرانی کند.
در سخنرانی تهاجمی در نشست سال گذشته مونیخ، «جیدی ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، با سرزنش سیاستهای مهاجرتی اروپا و درخواست از رهبران آن برای پایان دادن به انزوای احزاب راست افراطی در سراسر این قاره، حاضران را متعجب کرد.
نکته های دیگر برای دانستن:
«گرینلند»: «روبیو» روز جمعه با نخستوزیران «دانمارک» و «گرینلند» دیدار کرد، این در حالی است که دولت ترامپ تلاش میکند درباره گسترش حضور آمریکا در گرینلند یا کنترل رسمی بیشتر آمریکا بر این قلمرو که بخشی خودمختار از دانمارک است، مذاکره کند.
«اوکراین»: این نشست در حالی برگزار میشود که گفتگوها برای پایان دادن به جنگ در اوکراین پیشرفت اندکی داشته است. مرتس روز جمعه از فرسوده کردن روسیه از نظر اقتصادی و نظامی سخن گفت و پیشنهاد کرد تلاش آمریکا برای مذاکره درباره توافق صلح در حال حاضر زودهنگام است. مکرون خواستار هدف قرار دادن اقتصاد جنگی روسیه و ناوگان سایه آن با اقدام اروپا شد.
او همچنین گفت اروپا باید در تضمینهای امنیتی برای اوکراین نقش مرکزی داشته باشد و بدون اشاره به آمریکا یا روسیه به دیگر قدرتها هشدار داد که درباره آینده اوکراین بدون اروپا مذاکره نکنند.
سخنرانان آمریکایی: «مایک جانسون»، رئیس مجلس نمایندگان، در بحبوحه مناقشه بودجهای، هیئت رسمی دهها عضوی مجلس را بهطور ناگهانی لغو کرد، اما بسیاری از قانونگذاران همچنان در نشست شرکت میکنند. از جمله آمریکاییهایی که در پنلها حضور داشتند، سناتور «لیندسی گراهام»، جمهوری خواه از «کارولینای جنوبی»، «الکساندریا اوکاسیو-کورتز»، نماینده دموکرات از نیویورک، «گرچن ویتمر»، فرماندار «میشیگان»، و «متیو ویتاکر»، نماینده آمریکا در ناتو، بودند.
